The Story of Zechariah (peace be upon him) in the Quran and the Doctrinal Lessons Derived from Them

Authors

  • Amnah Amer Ali Al-Beshry Author

DOI:

https://doi.org/10.60037/m9h3tn63

Keywords:

stories of the prophets, tawassul, ; inheritance of prophethood, Al-Sam, Hearing, Al-Wahhāb (The Bestower)

Abstract

This study aimed to explore the theological issues presented in the story of the Prophet of Allah, Zakariya (peace be upon him), and to analyze them within the framework of the various domains of Islamic creed. It examined key issues of Tawḥīd, primarily the issue of Duʿāʾ (supplication) in the context of Tawḥīd al-Ulūhiyyah, along with the associated theological rulings and Islamic etiquettes, as well as issues of Tawḥīd Al-Rubūbiyyah and Al-Asmāʾ wa Al-Ṣifāt, concerning the affirmation of Allah’s attributes, actions, names, and qualities in a manner befitting His majesty. The study also discussed the domain of Prophethood and verified the nature of Zakariya’s (peace be upon him) inheritance, affirming that it was an inheritance of prophethood, knowledge, and religion, not wealth, in addition to examining certain issues of Qadar (Divine Decree) embedded in the story. The research adopted the inductive and descriptive analytical approach, based on tracing the Qur’anic texts related to the story of Zakariya (peace be upon him), collecting them, and conducting a theological analytical study in accordance with the methodology of Ahl al-Sunnah wa al-Jamāʿah. The study concluded that the effect of 'Tawḥīd' is manifested in the servant’s behavior, as exemplified by Zakariya (peace be upon him), who turned to his Lord in supplication with certainty of being answered despite natural impediments such as infertility, old age, and physical frailty. The findings also emphasized the obligation not to despair of Allah’s mercy and the certainty of His absolute power, and indicated that belief in Allah’s names and attributes, such as Al-Samʿ (All-Hearing), cultivates love for Allah, submission to Him, and utter dependence upon Him, with the conviction that Allah hears even the hidden supplication and responds to the distressed. The academic significance of this research lies in its examination of the story of Zakariya (peace be upon him) from a theological perspective, and its deduction of several precise theological issues that have not been independently addressed in previous studies, despite their theological and educational importance.

References

أبا بطين، عبد الله بن عبد الرحمن. (1422هـ). تأسيس التقديس (ع. س. بن برجس، محقق). مؤسسة الرسالة.

ابن أبي العز، علي بن علي. (1411هـ). شرح الطحاوية (شعيب الأرناؤوط، محقق). مؤسسة الرسالة.

ابن أبي حاتم، عبد الرحمن بن محمد. (1419هـ). تفسير ابن أبي حاتم (أسعد محمد الطيب، محقق). مكتبة نزار مصطفى الباز.

ابن الجوزي، عبد الرحمن بن علي. (1412هـ). المنتظم في تاريخ الأمم والملوك (محمد عبد القادر عطا، محقق). دار الكتب العلمية.

ابن الجوزي، عبد الرحمن بن علي. (1422هـ). زاد المسير. دار الكتاب العربي.

ابن الوزير اليماني، محمد بن إبراهيم. (1987م). إيثار الحق على الخلق. دار الكتب العلمية.

ابن القيم، محمد بن أبي بكر. (1408هـ). الصواعق المرسلة (علي بن محمد الدخيل الله، محقق). دار العاصمة.

ابن القيم، محمد بن أبي بكر. (1414هـ). مدارج السالكين. دار عطاءات العلم.

ابن القيم، محمد بن أبي بكر. (1440هـ). بدائع الفوائد (علي العمران، محقق). دار عطاءات العلم.

ابن القيم، محمد بن أبي بكر. (1440هـ). مفتاح دار السعادة (عبد الرحمن بن قائد، محقق). دار عطاءات العلم.

ابن تيمية، أحمد بن عبد الحليم. (1406هـ). منهاج السنة (محمد رشاد سالم، محقق). جامعة الإمام محمد بن سعود الإسلامية.

ابن تيمية، أحمد بن عبد الحليم. (1411هـ). درء تعارض العقل والنقل (محمد رشاد سالم، محقق). جامعة الإمام محمد بن سعود الإسلامية.

ابن تيمية، أحمد بن عبد الحليم. (1419هـ). الجواب الصحيح لمن بدل دين المسيح. دار العاصمة.

ابن تيمية، أحمد بن عبد الحليم. (1420هـ). التسعينية (محمد إبراهيم العجلان، محقق). مكتبة المعارف.

ابن تيمية، أحمد بن عبد الحليم. (1425هـ). مجموع الفتاوى. مجمع الملك فهد.

ابن حزم، علي بن أحمد. (د.ت). الفصل في الملل والأهواء والنحل. مكتبة الخانجي.

ابن خزيمة، محمد بن إسحاق. (1414هـ). كتاب التوحيد (عبد العزيز الشهوان، محقق). مكتبة الرشد.

ابن رجب، عبد الرحمن بن أحمد. (1417هـ). فتح الباري. مكتبة الغرباء الأثرية.

ابن عاشور، محمد الطاهر. (1984م). التحرير والتنوير. الدار التونسية.

ابن عبد البر، يوسف بن عبد الله. (1439هـ). التمهيد. مؤسسة الفرقان.

ابن عثيمين، محمد بن صالح. (1421هـ). شرح الواسطية. دار ابن الجوزي.

ابن عثيمين، محمد بن صالح. (1424هـ). القول المفيد. دار ابن الجوزي.

ابن فارس، أحمد. (1392هـ). مقاييس اللغة (عبد السلام هارون، محقق). مطبعة مصطفى البابي الحلبي.

ابن قتيبة، عبد الله بن مسلم. (1419هـ). تأويل مختلف الحديث. المكتب الإسلامي.

ابن كثير، إسماعيل بن عمر. (1420هـ). البداية والنهاية (عبد الله التركي، محقق). دار هجر.

ابن ماجه، محمد بن يزيد. (1430هـ). سنن ابن ماجه. دار الرسالة العالمية.

ابن مرزوق، محمد العربي بن التباني. (د.ت). براءة الأشعريين. د.ن.

ابن منده، محمد بن إسحاق. (1413هـ). كتاب التوحيد (علي الفقيهي، محقق). الجامعة الإسلامية.

ابن منظور، محمد بن مكرم. (1414هـ). لسان العرب. دار صادر.

الأزهري، محمد بن أحمد. (2001م). تهذيب اللغة (محمد عوض مرعب، محقق). دار إحياء التراث العربي.

الألباني، محمد ناصر الدين. (1421هـ). التوسل أنواعه وأحكامه. مكتبة المعارف.

الألباني، محمد ناصر الدين. (د.ت). صحيح الجامع الصغير وزياداته. المكتب الإسلامي.

الإمام أحمد بن حنبل. (1421هـ). المسند (شعيب الأرناؤوط، محقق). مؤسسة الرسالة.

البخاري، محمد بن إسماعيل. (1422هـ). صحيح البخاري. دار طوق النجاة.

البخاري، محمد بن إسماعيل. (د.ت). خلق أفعال العباد. دار المعارف.

البغوي، الحسين بن مسعود. (1420هـ). معالم التنزيل (عبد الرزاق المهدي، محقق). دار إحياء التراث العربي.

الترمذي، محمد بن عيسى. (1430هـ). سنن الترمذي. دار الرسالة العالمية.

الجوهري، إسماعيل بن حماد. (1407هـ). الصحاح. دار العلم للملايين.

الحاكم، محمد بن عبد الله. (1439هـ). المستدرك. دار الرسالة العالمية.

الحليمي، الحسين بن الحسن. (1399هـ). المنهاج في شعب الإيمان. دار الفكر.

الخطابي، حمد بن محمد. (1412هـ). شأن الدعاء. دار الثقافة العربية.

الزجاج، إبراهيم بن السري. (1408هـ). معاني القرآن. عالم الكتب.

الزجاج، إبراهيم بن السري. (د.ت). تفسير أسماء الله الحسنى. دار الثقافة العربية.

الزجاجي، عبد الرحمن بن إسحاق. (1406هـ). اشتقاق أسماء الله. مؤسسة الرسالة.

السعدي، عبد الرحمن بن ناصر. (1407هـ). الحق الواضح المبين. دار ابن القيم.

السعدي، عبد الرحمن بن ناصر. (1421هـ). القول السديد في مقاصد التوحيد. وزارة الشؤون الإسلامية.

السمعاني، منصور بن محمد. (1418هـ). تفسير السمعاني. دار الوطن.

الشنقيطي، محمد الأمين. (1441هـ). أضواء البيان. عطاءات العلم.

الشنقيطي، محمد الأمين. (1441هـ). دفع إيهام الاضطراب عن آيات الكتاب. عطاءات العلم.

الشوكاني، محمد بن علي. (1414هـ). فتح القدير. دار ابن كثير.

الطبراني، سليمان بن أحمد. (1415هـ). المعجم الأوسط. دار الحرمين.

الطحاوي، أحمد بن محمد. (1415هـ). شرح مشكل الآثار (شعيب الأرناؤوط، محقق). مؤسسة الرسالة.

الغزالي، محمد بن محمد. (د.ت). إحياء علوم الدين. دار المعرفة.

القرطبي، محمد بن أحمد. (1384هـ). الجامع لأحكام القرآن (أحمد البردوني، محقق). دار الكتب المصرية.

العباد، عبد الرزاق البدر. (1429هـ). فقه الأسماء الحسنى. دار التوحيد.

علماء نجد. (1417هـ). الدرر السنية في الأجوبة النجدية (عبد الرحمن بن قاسم، محقق). د.ن.

الميلي، مبارك بن محمد. (1422هـ). رسالة الشرك ومظاهره. دار الراية.

النسائي، أحمد بن شعيب. (1421هـ). السنن الكبرى. مؤسسة الرسالة.

النبهاني، يوسف بن إسماعيل. (1427هـ). شواهد الحق. دار الكتب العلمية.

الهروي، عبد الله بن محمد. (1422هـ). ذم الكلام (عبد الرحمن الشبل، محقق). مكتبة العلوم والحكم.

References:

‏‏ Aba Butayn, ʿAbd Allāh ibn ʿAbd al-Raḥmān. (1422 AH). Taʾsīs al-Taqdīs (ʿA. S. ibn Barjas, Ed.). Muʾassasat al-Risālah.

Ibn Abī al-ʿIzz, ʿAlī ibn ʿAlī. (1411 AH). Sharḥ al-Ṭaḥāwiyyah (Shuʿayb al-Arnaʾūṭ, Ed.). Muʾassasat al-Risālah.

Ibn Abī Ḥātim, ʿAbd al-Raḥmān ibn Muḥammad. (1419 AH). Tafsīr Ibn Abī Ḥātim (Asʿad Muḥammad al-Ṭayyib, Ed.). Maktabat Nizār Muṣṭafā al-Bāz.

Ibn al-Jawzī, ʿAbd al-Raḥmān ibn ʿAlī. (1412 AH). Al-Muntaẓam fī Tārīkh al-Umam wa al-Mulūk (Muḥammad ʿAbd al-Qādir ʿAṭā, Ed.). Dār al-Kutub al-ʿIlmiyyah.

Ibn al-Jawzī, ʿAbd al-Raḥmān ibn ʿAlī. (1422 AH). Zād al-Masīr. Dār al-Kitāb al-ʿArabī.

Ibn al-Wazīr al-Yamanī, Muḥammad ibn Ibrāhīm. (1987). Īthār al-Ḥaqq ʿalā al-Khalq. Dār al-Kutub al-ʿIlmiyyah.

Ibn al-Qayyim, Muḥammad ibn Abī Bakr. (1408 AH). Al-Ṣawāʿiq al-Mursalah (ʿAlī ibn Muḥammad al-Dukhayl Allāh, Ed.). Dār al-ʿĀṣimah.

Ibn al-Qayyim, Muḥammad ibn Abī Bakr. (1414 AH). Madārij al-Sālikīn. Dār ʿAṭāʾāt al-ʿIlm.

Ibn al-Qayyim, Muḥammad ibn Abī Bakr. (1440 AH). Badāʾiʿ al-Fawāʾid (ʿAlī al-ʿImrān, Ed.). Dār ʿAṭāʾāt al-ʿIlm.

Ibn al-Qayyim, Muḥammad ibn Abī Bakr. (1440 AH). Miftāḥ Dār al-Saʿādah (ʿAbd al-Raḥmān ibn Qāʾid, Ed.). Dār ʿAṭāʾāt al-ʿIlm.

Ibn Taymiyyah, Aḥmad ibn ʿAbd al-Ḥalīm. (1406 AH). Minhāj al-Sunnah (Muḥammad Rashād Sālim, Ed.). Jāmiʿat al-Imām Muḥammad ibn Suʿūd al-Islāmiyyah.

Ibn Taymiyyah, Aḥmad ibn ʿAbd al-Ḥalīm. (1411 AH). Darʾ Taʿāruḍ al-ʿAql wa al-Naql (Muḥammad Rashād Sālim, Ed.). Jāmiʿat al-Imām Muḥammad ibn Suʿūd al-Islāmiyyah.

Ibn Taymiyyah, Aḥmad ibn ʿAbd al-Ḥalīm. (1419 AH). Al-Jawāb al-Ṣaḥīḥ li-Man Baddala Dīn al-Masīḥ. Dār al-ʿĀṣimah.

Ibn Taymiyyah, Aḥmad ibn ʿAbd al-Ḥalīm. (1420 AH). Al-Tisʿīniyyah (Muḥammad Ibrāhīm al-ʿAjlān, Ed.). Maktabat al-Maʿārif.

Ibn Taymiyyah, Aḥmad ibn ʿAbd al-Ḥalīm. (1425 AH). Majmūʿ al-Fatāwā. Majmaʿ al-Malik Fahd.

Ibn Ḥazm, ʿAlī ibn Aḥmad. (n.d.). Al-Faṣl fī al-Milal wa al-Ahwāʾ wa al-Niḥal. Maktabat al-Khānjī.

Ibn Khuzaymah, Muḥammad ibn Isḥāq. (1414 AH). Kitāb al-Tawḥīd (ʿAbd al-ʿAzīz al-Shahwān, Ed.). Maktabat al-Rushd.

Ibn Rajab, ʿAbd al-Raḥmān ibn Aḥmad. (1417 AH). Fatḥ al-Bārī. Maktabat al-Ghurabāʾ al-Athariyyah.

Ibn ʿĀshūr, Muḥammad al-Ṭāhir. (1984). Al-Taḥrīr wa al-Tanwīr. Al-Dār al-Tūnisiyyah.

Ibn ʿAbd al-Barr, Yūsuf ibn ʿAbd Allāh. (1439 AH). Al-Tamhīd. Muʾassasat al-Furqān.

Ibn ʿUthaymīn, Muḥammad ibn Ṣāliḥ. (1421 AH). Sharḥ al-Wāsiṭiyyah. Dār Ibn al-Jawzī.

Ibn ʿUthaymīn, Muḥammad ibn Ṣāliḥ. (1424 AH). Al-Qawl al-Mufīd. Dār Ibn al-Jawzī.

Ibn Fāris, Aḥmad. (1392 AH). Maqāyīs al-Lughah (ʿAbd al-Salām Hārūn, Ed.). Maṭbaʿat Muṣṭafā al-Bābī al-Ḥalabī.

Ibn Qutaybah, ʿAbd Allāh ibn Muslim. (1419 AH). Taʾwīl Mukhtalif al-Ḥadīth. Al-Maktab al-Islāmī.

Ibn Kathīr, Ismāʿīl ibn ʿUmar. (1420 AH). Al-Bidāyah wa al-Nihāyah (ʿAbd Allāh al-Turkī, Ed.). Dār Hajar.

Ibn Mājah, Muḥammad ibn Yazīd. (1430 AH). Sunan Ibn Mājah. Dār al-Risālah al-ʿĀlamiyyah.

Ibn Marzūq al-Tibānī, Muḥammad al-ʿArabī. (n.d.). Barāʾat al-Ashʿariyyīn.

Ibn Mandah, Muḥammad ibn Isḥāq. (1413 AH). Kitāb al-Tawḥīd (ʿAlī al-Faqīhī, Ed.). Al-Jāmiʿah al-Islāmiyyah.

Ibn Manẓūr, Muḥammad ibn Mukarram. (1414 AH). Lisān al-ʿArab. Dār Ṣādir.

Al-Azharī, Muḥammad ibn Aḥmad. (2001). Tahdhīb al-Lughah (Muḥammad ʿAwaḍ Murʿib, Ed.). Dār Iḥyāʾ al-Turāth al-ʿArabī.

Al-Albānī, Muḥammad Nāṣir al-Dīn. (1421 AH). Al-Tawassul: Anwāʿuhu wa Aḥkāmuhu. Maktabat al-Maʿārif.

Al-Albānī, Muḥammad Nāṣir al-Dīn. (n.d.). Ṣaḥīḥ al-Jāmiʿ al-Ṣaghīr wa Ziyādātuh. Al-Maktab al-Islāmī.

Aḥmad ibn Ḥanbal. (1421 AH). Al-Musnad (Shuʿayb al-Arnaʾūṭ, Ed.). Muʾassasat al-Risālah.

Al-Bukhārī, Muḥammad ibn Ismāʿīl. (1422 AH). Ṣaḥīḥ al-Bukhārī. Dār Ṭawq al-Najāh.

Al-Bukhārī, Muḥammad ibn Ismāʿīl. (n.d.). Khalq Afʿāl al-ʿIbād. Dār al-Maʿārif.

Al-Baghawī, al-Ḥusayn ibn Masʿūd. (1420 AH). Maʿālim al-Tanzīl (ʿAbd al-Razzāq al-Mahdī, Ed.). Dār Iḥyāʾ al-Turāth al-ʿArabī.

Al-Tirmidhī, Muḥammad ibn ʿĪsā. (1430 AH). Sunan al-Tirmidhī. Dār al-Risālah al-ʿĀlamiyyah.

Al-Jawharī, Ismāʿīl ibn Ḥammād. (1407 AH). Al-Ṣiḥāḥ. Dār al-ʿIlm lil-Malāyīn.

Al-Ḥākim, Muḥammad ibn ʿAbd Allāh. (1439 AH). Al-Mustadrak. Dār al-Risālah al-ʿĀlamiyyah.

Al-Ḥalīmī, al-Ḥusayn ibn al-Ḥasan. (1399 AH). Al-Minhāj fī Shuʿab al-Īmān. Dār al-Fikr.

Al-Khaṭṭābī, Ḥamad ibn Muḥammad. (1412 AH). Shaʾn al-Duʿāʾ. Dār al-Thaqāfah al-ʿArabiyyah.

Al-Zajjāj, Ibrāhīm ibn al-Sarī. (1408 AH). Maʿānī al-Qurʾān. ʿĀlam al-Kutub.

Al-Zajjāj, Ibrāhīm ibn al-Sarī. (n.d.). Tafsīr Asmāʾ Allāh al-Ḥusnā. Dār al-Thaqāfah al-ʿArabiyyah.

Al-Zajjājī, ʿAbd al-Raḥmān ibn Isḥāq. (1406 AH). Ishtiqāq Asmāʾ Allāh (ʿAbd al-Ḥusayn al-Mubārak, Ed.). Muʾassasat al-Risālah.

Al-Saʿdī, ʿAbd al-Raḥmān ibn Nāṣir. (1407 AH). Al-Ḥaqq al-Wāḍiḥ al-Mubīn. Dār Ibn al-Qayyim.

Al-Saʿdī, ʿAbd al-Raḥmān ibn Nāṣir. (1421 AH). Al-Qawl al-Sadīd fī Maqāṣid al-Tawḥīd. Wizārat al-Shuʾūn al-Islāmiyyah.

Al-Samʿānī, Manṣūr ibn Muḥammad. (1418 AH). Tafsīr al-Samʿānī (Yāsir ibn Ibrāhīm, Ed.). Dār al-Waṭan.

Al-Shinqīṭī, Muḥammad al-Amīn ibn Muḥammad al-Mukhtār. (1441 AH). Aḍwāʾ al-Bayān. Dār ʿAṭāʾāt al-ʿIlm.

Al-Shinqīṭī, Muḥammad al-Amīn ibn Muḥammad al-Mukhtār. (1441 AH). Dafʿ Īhām al-Iḍṭirāb ʿan Āyāt al-Kitāb. Dār ʿAṭāʾāt al-ʿIlm.

Al-Shawkānī, Muḥammad ibn ʿAlī. (1414 AH). Fatḥ al-Qadīr. Dār Ibn Kathīr.

Al-Ṭabarānī, Sulaymān ibn Aḥmad. (1415 AH). Al-Muʿjam al-Awsaṭ (Ṭāriq ʿAwaḍ Allāh, Ed.). Dār al-Ḥaramayn.

Al-Ṭabarī, Muḥammad ibn Jarīr. (1422 AH). Jāmiʿ al-Bayān ʿan Taʾwīl Āy al-Qurʾān (ʿAbd Allāh ibn ʿAbd al-Muḥsin al-Turkī, Ed.). Dār Hajar.

Al-Ṭaḥāwī, Aḥmad ibn Muḥammad. (1415 AH). Sharḥ Mushkil al-Āthār (Shuʿayb al-Arnaʾūṭ, Ed.). Muʾassasat al-Risālah.

Al-Ghazālī, Muḥammad ibn Muḥammad. (n.d.). Iḥyāʾ ʿUlūm al-Dīn. Dār al-Maʿrifah.

Al-Qurṭubī, Muḥammad ibn Aḥmad. (1384 AH). Al-Jāmiʿ li-Aḥkām al-Qurʾān (Aḥmad al-Bardūnī, Ed.). Dār al-Kutub al-Miṣriyyah.

Al-ʿAbbād, ʿAbd al-Razzāq al-Badr. (1429 AH). Fiqh al-Asmāʾ al-Ḥusnā. Dār al-Tawḥīd.

ʿUlamāʾ Najd. (1417 AH). Al-Durar al-Saniyyah fī al-Ajwibah al-Najdiyyah (ʿAbd al-Raḥmān ibn Qāsim, Ed.).

Al-Mīlī, Mubārak ibn Muḥammad. (1422 AH). Risālat al-Shirk wa Maẓāhiruh. Dār al-Rāyah.

Al-Nabahānī, Yūsuf ibn Ismāʿīl. (1427 AH). Shawāhid al-Ḥaqq. Dār al-Kutub al-ʿIlmiyyah.

Al-Nasāʾī, Aḥmad ibn Shuʿayb. (1421 AH). Al-Sunan al-Kubrā. Muʾassasat al-Risālah.

Al-Harawī, ʿAbd Allāh ibn Muḥammad. (1422 AH). Dhamm al-Kalām (ʿAbd al-Raḥmān al-Shibl, Ed.). Maktabat al-ʿUlūm wa al-Ḥikam.

Muslim ibn al-Ḥajjāj. (1334 AH). Ṣaḥīḥ Muslim. Dār al-Ṭibāʿah al-ʿĀmirah.

Dahlan, Aḥmad ibn al-Sayyid Zaynī. (1424 AH). Al-Durar al-Saniyyah (Jibrīl Ḥaddād, Ed.). Maktabat al-Aḥbāb.

ʿAbd al-Raḥmān ibn Ḥasan. (1413 AH). Kashf Mā Alqāhu Iblīs min al-Bahraj wa al-Talbīs ʿalā Qalb Dāwūd ibn Jurjīs (ʿAbd al-ʿAzīz ibn ʿAbd Allāh, Ed.). Dār al-ʿĀṣimah.

Āl al-Shaykh, ʿAbd al-Laṭīf ibn ʿAbd al-Raḥmān. (1410 AH). Tuḥfat al-Ṭālib wa al-Jalīs fī Kashf Shubah Dāwūd ibn Jurjīs (ʿAbd al-Salām ibn Barjas, Ed.). Dār al-ʿĀṣimah.

Downloads

Published

06/28/2026

Issue

Section

الرئيسي

How to Cite

The Story of Zechariah (peace be upon him) in the Quran and the Doctrinal Lessons Derived from Them (A. A. A. Al-Beshry, Trans.). (2026). Journal of the Faculty of Education, 15(1), 580 - 617. https://doi.org/10.60037/m9h3tn63

Similar Articles

31-40 of 229

You may also start an advanced similarity search for this article.